Wat is een buurtweg?

Een echte definitie geeft de wetgever ons niet (wet van 10 april 1841).
Practisch komt het er op neer dat alle wegen welke werden opgenomen in de atlas der buurtwegen als buurtweg dienen beschouwd. Ook die wegen welke sedert 1845 werden erkend of aangelegd conform de wet op de buurtwegen behoren tot de buurtwegen. Een aantal van de in de atlas opgenomen wegen horen evenwel niet meer tot de buurtwegen: zij zijn intussen opgenomen in de gewestwegen of provinciale wegen of werden afgeschaft.

De definitie van buurtwegen wordt dikwijls verengt tot de voetwegen; dat klopt niet.


Atlas van de buurtwegen

De aanleg van de meeste atlassen werd beeindigd in 1844. Zij maken een onderscheid in wegen (chemins) en voetwegen (sentiers). Voetwegen zijn de smalle wegen, soms zelfs minder dan 1m breed en waarvan de bedding meestal toebehoort aan de aangelanden.

De atlassen bevatten een algmeen plan van de ganse gemeente (1/10 000), detailplannen (1/2 500) en enkele tabellen. Later zijn daar de wijzigingen aan toegevoegd. Dit alles word én op de gemeenten én bij de provincie bewaard. Op heden zijn die atlassen in soms erbarmelijke toestand. Minstens even erg is de wetenschap dat een aantal wijzigingen in de loop van de jaren zijn verdwenen. Dit bedreigt ernstig de kwaliteit van de atlassen.


Naar digitale atlassen

Intussen werkten alle Vlaamse provincies aan het digitaliseren van hun atlassen. In alle Vlaamse provincies worden ze ter beschikking gesteld via het internet. In Antwerpen, Brabant en Oost- en West-Vlaanderen zijn ook de wijzigingen raadpleegbaar. Limburg laat de detailplannen zien maar heeft voorlopig geen voornemens met de wijzigingen.

De GIS-sites blijken evenwel bij regelmaat zeer nukkig bij gebruik. De Antwerpse GIS-site werkt bvb. niet behoorlijk onder Firefox.

Dat zijn ze:
Antwerpen
Limburg
Oost-Vlaanderen
Vlaams-Brabant
West-Vlaanderen


De detailplannen uit de atlas

De detailplannen geven naast de nummer van de weg ook de ligging en de breedte weer van de buurtwegen. De wegen die aan weerszijden met volle lijn zijn aangeduid horen tot de gemeente. Die wegen die met een stippellijn zijn weergegeven horen tot de eigenaar van het perceel aan wiens kant de stippellijn voorkomt. Hij behoort aan de beide indien een stippellijn aan de beide zijden voorkomt.

De atlassen zijn bindend inzake de buurtwegen, maar weet dat aanpalende plannen mekaar soms kunnen tegenspreken! De beide rechtsgeldige documenten op de gemeente en de provincie laten soms ook verschillen zien. Het eigendomsrecht van de gemeente kan worden betwist indien de intekening fout was en de gemeente niet gedurende 10 of 20 jaar de weg heeft beheerd (zie verjaring).


De verplaatsing en de afschaffing

Verplaatsing en afschaffing van een buurtweg komen er veelal op vraag van een particulier maar kunnen ook het resultaat zijn van een initiatief van de gemeenteraad of van de Bestendige Deputatie. De aanvraag dient opgemaakt te worden door een landmeter-expert. Eens de aanvraag is ingediend volgt een openbaar onderzoek. Daarop volgt de beraadslaging van de gemeenteraad. Zij oordeelt over de zin van de aanvraag. De uiteindelijke beslissing ligt evenwel bij de Bestendige Deputatie. Die beslissing moet door het college van burgemester en schepenen worden bekendgemaakt. Tegen de beslissing van de Bestendige Deputatie is beroep mogelijk bij de Vlaamse Regering.

Niet steeds alle wijzigingen zijn opgenomen in de atlas: bvb niet alle rooilijnplannen vinden we er terug. In ruilverkavlijngsgebieden worden alle buurtwegen afgeschaft bij het begin van de ruilverkavelingswerkzaamheden en worden slechts die wegen ingesteld welke bij de ruilverkaveling worden voorzien. Hoewel je niets daarvan terugvind in de atlassen, toch zijn de atlassen ter plaatse van ruilverkavlingen niet meer relevant.


Nieuwe buurtwegen

Vooraf dient opgemerkt dat de rechtbanken het er over eens zijn dat er openbare wegen bestaan die niet werden opgenomen in de atlas der buurtwegen. Wegen die niet tot de buurtwegen behoren kunnen dus toch een openbaar karakter hebben.

De gemeenten kunnen, mits de procedure van de wet op de buurtwegen te volgen, nog steds nieuwe buurtwegen erkennen.

Daarnaast kunnen er nieuwe wegen buiten de legger ontstaan door verjaring. Indien gedurende minstens 30 jaar een weg door eenieder wordt gebruikt verkrijgt de gemeente een publiekrechtelijke erfdienstbaarheid van doorgang. Mits het uitvoeren van de nodige werken kan de gemeente ook door verjaring eigenaar worden van de grond.


Diverse links:
Onze buurtwegen juridisch bekeken (Koning Baudewijnstichting)
het trage wegen portaal
algemene tekst ivm wegen van de Vlaamse overheid



disclaimer
© webmaster aardBOL